BS De Horizon, Heerlen (afgerond)

Over de school

Naam: BS De Horizon
Gemeente: Heerlen
Schoolbestuur: INNOVO Stichting voor katholiek onderwijs
Omvang: 240-297 leerlingen

Over het gebouw

Oppervlakte: 1700 m2
Aantal lokalen: 15
Bouwjaar: 1988, uitbreiding in 2001
Type gebouw: Laagbouw met plat dak (bitumen) en sheddaken (betonpannen). Zowel binnen als buiten betonsteen.
Initiële ambitie: Aardgasvrij en Frisse School Klasse B
Uitvoering: Aardgasvrij en Frisse School Klasse B (levensduurverlenging 40 jaar)

Het gebouw van de school werd in 1988 gebouwd als school voor speciaal onderwijs. Vanwege de afwijkende groepsgrootte in het speciaal onderwijs (8 – 12 leerlingen per groep) kent het gebouw relatief kleine klaslokalen (42m2). In 2001 nam basisschool De Horizon het gebouw in gebruik, waarbij het meteen werd uitgebreid. De Horizon is geen school voor speciaal onderwijs en dat maakt de lokalen in het oorspronkelijk deel te klein. Door de gesloten structuur van het gebouw in het hart is er weinig transparantie en doorzicht. Conceptueel vraagt het onderwijsconcept openheid, transparantie en verwerkingsgebieden, zoals leerpleinen.

Over de wijk

De school bevindt zich in een van de oudere wijken van Heerlen: de Grasbroek, Musschemig en Schandelen wijk, in de volksmond GMS. De wijk met zo’n 5000 inwoners ligt ten Noorden van het stadscentrum, achter het station van Heerlen. In de wijk bevinden zich veel arbeiderswoningen, waar vroeger mijnwerkers woonden die werkten in het nabijgelegen Oranje Nassau I mijnbouwbedrijf. Sinds de sluiting van de mijnen is de wijk flink in ontwikkeling. Nu is het een diverse wijk, met meerdere onderwijsvoorzieningen. De wijk is niet verkozen tot proeftuin in het Rijksprogramma Aardgasvrije Wijken i. Dit is voor de gemeente Heerlen geen reden om af te remmen. De partijen in de wijk onderzoeken nu hoe ze op een andere manier de transitie kunnen financieren.

Onderwijsvisie

De Horizon is een Rooms-katholieke basisschool. De missie van de school is vanuit het kind geschreven: ‘‘Op basisschool de Horizon word ik door de leerkracht begeleid om mijn talenten, kennis, vaardigheden en attitudes te ontwikkelen. Ik leer mezelf, de ander en de wereld kennen zodat ik me kan ontwikkelen en kan ontdekken wat ik wil, wat ik kan en hoe ik dit ga bereiken in mijn leven.”

Waarom in dit project?

Bij de pilot in Heerlen komen meerdere ontwikkelingen bij elkaar wat de gemeente en schoolbestuur motiveerden om mee te doen aan het programma. Het gebouw moet aangepast worden aan de nieuwe onderwijsvisie, het binnenklimaat moet verbeterd en de school profiteren van de ontwikkelingen in de aardgasvrije wijk. De ontwikkelingen samen vormen een mooi momentum en vooral de ideale studycase. Ervaringen die nu worden opgedaan dragen bij aan het renoveren van alle INNOVO-scholen én dienen als lessen voor alle scholen binnen Heerlen en Parkstad Limburg.

Aanpak en aanpassingen

Het schoolgebouw heeft een hoogwaardig geïsoleerde buitenschil. De gevel, de kozijnen en het dak zijn aangepakt. Daarnaast is er een nieuw decentraal (Co2- gestuurde) ventilatiesysteem geïnstalleerd. In eerste instantie zou het schoolgebouw worden verwarmd met het concept ‘mijnwater’. Uiteindelijk is ervoor gekozen om de verwarming van het schoolgebouw via een warmtepomp te regelen. De benodigde elektriciteit wordt opgewekt met 284 zonnepanelen (100 kWp). De verbreding wijkfunctie (BSO en peuteropvang op basis van mede-gebruiksvergoeding)

Looptijd / planning

Het schoolbestuur en de gemeente hebben in 2018 samen een aanvraag ingediend voor het Innovatieprogramma Aardgasvrije en Frisse Basisscholen. Onder begeleiding van een procesbegeleider van het Innovatieprogramma is het project in 2019 gestart. Het project is in eerste instantie in de markt gezet als DBMO met een duidelijke output specificatie. Ondanks dat er op basis van kostenkengetallen een reëel budget op tafel lag, bleek de animo laag, werd het budget overschreden en kon niet worden voldaan aan de inschrijvingsvoorwaarden. Vervolgens is er besloten om het project in een bouwteam uit te voeren. Het bouwteam is in januari 2020 van start gegaan. Het hele project nam in de uitvoering zes maanden in beslag, een leegstaande VO-school heeft gediend als tijdelijke huisvesting. Aan het einde van de zomervakantie van 2020 is het gerenoveerde schoolgebouw volgens planning opgeleverd.

Unieke kenmerken en leerpunten

  • Uniek aan de pilot is het gebruik van mijnwater. Het mijnwatersysteem heeft de mogelijkheid om energie op te slaan en uit te wisselen tussen verschillende afnemers. Zo ontstaan kansen voor kostenoptimalisatie.
  • De pilot wil prestatieniveaus afspreken voor de binnenruimte. Een interessant leerpunt voor de gemeente: hoe ontwikkel je een prestatiecontract voor een gerenoveerd schoolgebouw, waarbij je een prijskaartje hangt aan verwarmd oppervlak per meter?
  • De laagtemperatuur technologie van Mijnwater B.V. kan worden vergeleken met andere technologieën voor het verwarmen, koelen en ventileren van het gebouw. Dit biedt belangrijke inzichten voor toekomstige renovaties in de regio.
  • Mijnwater B.V. gaat ook aan de slag met de ventilatie, die afgestemd wordt op de vereisten van Frisse Scholen, klasse B.
  • Het schoolbestuur neemt binnen haar scholen al actief stappen op gebied van energiebesparing. Dit doen ze bijvoorbeeld door sluimerverbruik in de weekenden aan te pakken. De verschillende kleine maatregelen en aanpassingen zorgen ervoor dat het schoolbestuur nu al €100.000 per jaar over houdt.