Uilenbrink-klein
de-uilenbrink-meierijstad-2
Uilenbrink-6 klein
Uilenbrink-2-klein
Uilenbrink-3-klein

De Uilenbrink, Meierijstad (afgerond)

Over de school

Naam: De Uilenbrink
Gemeente: Meierijstad
Schoolbestuur: SAAM* scholen
Omvang: 469 – 525 leerlingen

Over het gebouw

Oppervlakte: 2266 m2
Aantal lokalen: 20
Bouwjaar: 1979, met uitbreidingen in 1996, 2004 en 2008

Type gebouw: Het gebouw heeft een plat dak en kenmerkt zich door het gebruik van betonsteen en een staalconstructie. Ondanks het feit dat er meerdere keren lokalen zijn toegevoegd, is het schoolgebouw nog steeds te klein om de huidige en toekomstige leerlingen te huisvesten. De huidige semipermanente lokalen worden als onderdeel van de verduurzamingsslag verwijderd, en de grootte van het gebouw wordt permanent uitgebreid.

Initiële ambitie: ENG en Frisse School Klasse B

Uitvoering: Aardgasvrij en Frisse School Klasse B

Over de wijk

De school ligt in de Bunders, de grootste wijk van zowel het dorp Veghel als de gemeente Meierijstad. De wijk werd gebouwd met het oog op jonge gezinnen. De wijk telt dan ook maar liefst vier basisscholen. In de wijk zijn verschillende particuliere duurzaamheidsinitiatieven actief die de gemeente Meierijstad financiert. Daarnaast is de gemeentelijke sporthal De Bunders onlangs voorzien van zonnepanelen en wordt het natuurcentrum in de wijk cradle to cradle herbouwd. Ook bij andere schoolgebouwen in deze wijk worden allerlei duurzaamheidsmaatregelen uitgevoerd.

Onderwijsvisie

De Uilenbrink is een openbare school, een veilige ontmoetingsplaats waar veel aandacht is voor anderen en andersdenkenden: zo wordt er geen onderscheid gemaakt naar godsdienst of levensovertuiging.

Waarom in dit project?

De kennis uit deze pilot kan worden gebruikt om andere renovatieprojecten te inspireren. Het gebouw van De Uilenbrink is een gebouwtype dat vaak voorkomt in Nederland. Het leent zich voor het experimenteel toepassen van duurzaamheidstechnieken, die elders herhaald kunnen worden.

Aanpak en aanpassingen

De initiële ambitie was energieneutraal (ENG) met gebruik van zonnepanelen en een fris gebouw van klasse B. De schil van het schoolgebouw is aangepakt en het schoolgebouw is uitgebreid met nieuwbouw. Voor de warmtebehoefte is een lucht-warmtepomp aangebracht. Deze installatie biedt naast de mogelijkheid tot verwarmen ook de mogelijkheid om te koelen. Daarnaast zijn er 257 zonnepanelen (82 kWp) aangebracht op het deel van de nieuwbouw.

Bij een traditionele aanpak stelt een opdrachtgever een Programma van Eisen (PVE) op, dat door een consortium wordt uitgewerkt tot een voorstel. In deze pilot is anders gewerkt: onder leiding van de huisvestingsadviseur werd een schetsontwerp (SO) gemaakt waar het schoolbestuur technisch en onderwijskundig achter stonden. Aan de marktpartijen werd gevraagd om het schetsontwerp door te rekenen op basis van een open begroting. Marktpartijen werden zo gestimuleerd om met betere voorstellen te komen dan het schetsontwerp, en hun reacties konden vergeleken worden. Dit zorgt voor een ultiem bouwteam, omdat marktpartijen alle ruimte krijgen om hun kennis en expertise in te brengen. Partijen zijn uiteindelijk voor 60% op basis van kwaliteit en voor 40% op basis van prijs geselecteerd.

Omdat tijdens het schetsontwerp duidelijk werd dat geen van de renovatieplannen om de school te renoveren in eerste instantie aansloegen bij marktpartijen, is het plan aangepast. In de tweede versie van dit plan is het idee om 600 vierkante meter te renoveren en 2.000 vierkante meter nieuwbouw te realiseren. Dit is meer nieuwbouw dan waar initieel op ingezet werd: door de staalconstructie van de bestaande bouw bleek minder mogelijk.

Er wordt bij SAAM* scholen samengewerkt met een bouwteam, waarin verschillende marktpartijen verantwoordelijk zijn voor de realisatie en prestatie van hun producten. In een voor-engineering project zijn faalkosten besproken tot op detailniveau. Dit zou hebben kunnen leiden tot een kostenbesparing van 15 – 20 procent. De gemeente en het schoolbestuur hebben daarnaast afgesproken dat voor 40 jaar alles wat wordt verdiend in de exploitatie van het gebouw aan de gemeente wordt terugbetaald. Zo heeft het schoolbestuur ongeveer 15 – 20 procent bijgedragen aan het totale projectbudget.

Over het algemeen is de samenwerking met de gemeente heel soepel verlopen. Ambtenaren zijn intensief bij het project betrokken geweest, en kunnen lessen uit deze pilot meenemen naar andere projecten. De grote succesfactor bij deze pilot is de manier waarop de samenwerking is vormgegeven en voorbereid. Door het project vooraf met alle partijen tot op detailniveau te bespreken en de marktpartijen op hun technische kwaliteit te beoordelen is een optimaal resultaat behaald. Bij deze aanpak spelen onderling vertrouwen en goodwill een grote rol. De ontwikkelaars geven de garantie dat problemen worden opgelost door hen over een tijdspanne van tientallen jaren. Omdat de relatie tussen partijen in de loop der tijd kan wijzigingen, was het een goed idee geweest om de garanties te verankeren in prestatieafspraken: dan ligt het risico niet bij het schoolbestuur.

Looptijd

Het schoolbestuur en de gemeente hebben in 2018 een aanvraag ingediend voor het Innovatieprogramma Aardgasvrije en Frisse Basisscholen. Onder begeleiding van een procesbegeleider van het Innovatieprogramma is het project in 2019 gestart met de voorbereidingen voor het renovatietraject. De bouw is gestart in maart 2020, met de oplevering van het schoolgebouw in maart 2021.

Ervaringen sinds oplevering

Sinds de oplevering voldoet het binnenklimaat van het gebouw aan de Frisse Scholen eisen. Uiteindelijk is ervoor gekozen om de warmtepompen vanwege het uitzicht vanuit de lokalen in een kuil te plaatsen. Dit heeft ervoor gezorgd dat de geluidsoverlast naar de omgeving sterk is verminderd.

Unieke kenmerken en leerpunten

  • Combinatie van nieuwbouw en renovatie
  • Goede samenwerking en afspraken tussen gemeente, bouwbedrijven en schoolbestuur
  • Geen overlast van warmtepompen doordat deze in een kuil zijn geplaatst.