De Uilenbrink, Meierijstad - update

Toen basisschool De Uilenbrink van schoolbestuur SAAMscholen werd geselecteerd als pilot voor het Innovatieprogramma Aardgasvrije en Frisse Basisscholen waren er al vergevorderde ideeën over de renovatie. De situatie rondom het gebouw was echter een groot struikelblok: de school staat deels in het water, en de verkeerssituatie rondom het schoolgebouw is erg slecht. Op basis van een schetsontwerp zijn enkele marktpartijen gepolst over de renovatieplannen; geen van die partijen was enthousiast. Daarom zijn de plannen aangepast. Het nieuwe plan is om 600 vierkante meter te renoveren en 2.000 vierkante meter nieuw te bouwen. De staalconstructie van het bestaande gebouw maakt een andere wijze van renoveren bijna onmogelijk.

Met die nieuwe plannen heeft SAAMscholen de markt nogmaals benaderd. In de uitvraag is ook rekening gehouden met een nieuw verkeerscirculatieplan voor de wijk en ook vervangende huisvesting voor de school is meegenomen. Dat betekent dat alles wat in eerste instantie een probleem vormde zal zijn opgelost zodra het project is gerealiseerd. Op de meervoudig-onderhandse uitvraag is door meerdere partijen ingeschreven. De ideeën uit de markt en de bijbehorende prijzen waren maakten het mogelijk om het project definitief uit te voeren.

Manier van werken

Bij SAAMscholen wordt gewerkt met een bouwteam, waarin elke marktpartij tijdens de bouw verantwoordelijk is voor de realisatie van de door hen geleverde producten. Tijdens de exploitatie staan ze vervolgens garant voor de prestaties van hun producten. Bijzonder is de aandacht voor het voorkomen van faalkosten in het voortraject. Dat zal gebeuren in de vorm van een voor-engineeringstraject waarin het project tot op detailniveau wordt besproken en doorgerekend. Er wordt veel input verwacht van de marktpartijen, en de voorspelling is dat deze werkwijze tot een kostenbesparing van 15 – 20 procent leidt.

Jaap van der Wal, die deze pilot voor Platform31 begeleidt, heeft een rekenmodel gemaakt van de financiële aspecten van dit project. Er wordt gewerkt met een bedrag van 2.600 euro per vierkante meter, (ENG-ambitie) door de gemeente beschikbaar gesteld aan het schoolbestuur. De gemeente en het schoolbestuur hebben daarnaast afgesproken alles wat wordt verdiend in de exploitatie voor een periode van 40 jaar aan de gemeente wordt terugbetaald. Uit ervaringen met andere bouwprojecten van SAAMscholen is de verwachting dat het schoolbestuur op deze manier ongeveer 15 – 20 procent bijdraagt aan het budget, waarmee het mogelijk wordt om het ambitieniveau op te schroeven van BENG naar ENG.

Planning

De renovatie en nieuwbouw van De Uilenbrink in Veghel loopt op schema. Het was de bedoeling dat alle voorbereidingen in 2019 zouden worden gedaan en dat is gelukt. De start van de bouw staat gepland voor maart 2020, met een oplevering in december 2020.

Samenwerking en expertise

De onderlinge verhoudingen tussen het schoolbestuur en de gemeente zijn uitstekend. De wijze waarop bestuurlijke dekking wordt verkregen werkt prima. SAAMscholen heeft de beschikking over een exceptionele huisvestingsadviseur met zeer veel expertise. Deze speelt een sleutelrol in de totstandkoming van het project en de processen binnen het bouwteam. Maar ook bij de gemeente is veel deskundigheid aanwezig. Ambtenaren zijn bij alle bijeenkomsten aanwezig en worden intensief bij het project betrokken. Zij kunnen van deze pilot veel leren voor toekomstige projecten met andere schoolbesturen.

Ultiem bouwteam

Bij een traditionele aanpak stelt een opdrachtgever een Programma Van Eisen (PVE) op, dat door een consortium wordt uitgewerkt tot een voorstel. In het bouwteam van SAAMscholen wordt andersom gewerkt: onder leiding van de huisvestingsadviseur wordt een schetsontwerp (SO) gemaakt waar het schoolbestuur technisch en onderwijskundig achter staat. Hiermee worden marktpartijen benaderd. De vraag: reken het schetsontwerp door op basis van een open begroting. Ook worden de marktpartijen gestimuleerd om met betere voorstellen te komen dan in het schetsontwerp staan. Hun reacties worden vervolgens met elkaar vergeleken. De partijen zijn uiteindelijk voor 60% op basis van kwaliteit en voor 40 procent op basis van prijs geselecteerd. Volgens Jaap van der Wal de werkwijze van een ultiem bouwteam, waarbij de marktpartijen alle ruimte krijgen om hun kennis en expertise in te brengen.

De grote succesfactor bij deze pilot is de wijze waarop het project wordt voorbereid. In het bouwteam ligt de regie bij het schoolbestuur. Door het project vooraf met alle partijen tot op detailniveau door te spreken, en de marktpartijen op hun technische kwaliteit te beoordelen wordt een optimaal resultaat behaald. Bij deze aanpak spelen onderling vertrouwen en goodwill een grote rol. De bedrijven geven de garantie dat toekomstige problemen door hen worden opgelost. Dat betreft garanties voor tientallen jaren. Omdat de relatie tussen de partijen in de loop der tijd kan wijzigen zou het een optie kunnen zijn om die garanties te verankeren in prestatieafspraken. Dan ligt het risico niet bij het schoolbestuur.

Voorbeeldproject

De wijze waarop deze pilot wordt gerealiseerd is een voorbeeld voor andere renovatieprojecten in het onderwijs. De aanwezige kennis en ervaring over het te doorlopen proces kan prima worden gebruikt bij andere projecten. Platform31 geeft de betrokken huisvestingsadviseur en de betrokken marktpartijen alle ruimte om zich tijdens informatieve bijeenkomsten te profileren. Ook zijn er mogelijkheden om de betrokken personen te consulteren.

de-uilenbrink-meierijstad-2