KDS Bisschop Bekkers, Groningen - update

*Het was voor de gemeente en het bestuur van KDS Bisschop Bekkers een verrassing om als pilot geselecteerd te worden voor het Innovatieprogramma Aardgasvrije en Frisse Basisscholen. Vanuit Platform31 is Aeijolt Keuning aangesteld als projectbegeleider. Het oorspronkelijke plan was om de school na een minimale renovatie aan te sluiten op een hoge temperatuur warmtenet, genaamd WarmteStad. Maar er ontstonden al vrij snel twijfels over die ‘minimale renovatie’. Met name het schoolbestuur had het idee dat er in dit scenario kansen bleven liggen op onderwijskundig vlak. De gemeente en het schoolbestuur gaven daarom eind 2018 aan te willen onderzoeken of een levensduurverlengende renovatie met hogere ambities meerwaarde kon opleveren. *

De eerste helft van 2019 is besteed aan het bij elkaar krijgen van de partijen voor overleg. Vanuit het onderwijs werd de noodzaak van goede toekomstbestendige onderwijsvoorzieningen wel erkend; bij de gemeente werd dat pas na een aantal gesprekken duidelijk. Om voor perspectief te zorgen zijn door Platform31 twee businesscases uitgewerkt op basis van levensduurverlengende renovatieconcepten . Daarbij is uitgegaan van innovatieve aanbestedingen op basis van total cost of ownership (TCO) met prestatiegerichte afspraken. Vervolgens zijn er businesscases uitgewerkt voor een Nul op de Meter (NOM) variant en een Bijna Energie Neutraal Gebouw (BENG) variant.

Na bestudering van deze businesscases werd inzichtelijk wat de meerkosten zijn ten opzichte van de oorspronkelijke renovatieplannen. Verwacht werd dat er in het derde kwartaal van 2019 door de gemeenteraad een keuze zou worden gemaakt voor één van de levensduurverlengende concepten, zodat de voorbereidingen voor de aanbesteding van start zouden kunnen gaan. De gemeente gaf echter aan de kosten van de businesscases ook te willen vergelijken met de kosten van vervangende nieuwbouw. Een businesscase voor deze nieuwbouwvariant is door specialisten van het vastgoedbedrijf uitgewerkt. De gemeente wil in het eerste kwartaal van 2020 een beslissing nemen of er voor de Bisschop Bekkersschool levensduur verlengende renovatie zal plaatsvinden of dat de school vervangende nieuwbouw krijgt. Ook de mogelijkheid van een gedeeltelijke renovatie en gedeeltelijk nieuwbouw ligt nog open.

Planning

Nu vervangende nieuwbouw als optie wordt meegenomen volgt een beslissing pas in het begin van 2020. Daarna moeten er nog financiële middelen beschikbaar worden gesteld. De verwachting is dat het project daardoor minimaal een kwartaal vertraging op loopt. Als er door de gemeenteraad wordt gekozen voor vervangende nieuwbouw betekent dit automatisch dat het project niet meer voldoet aan de criteria voor het Innovatieprogramma Aardgasvrije en Frisse Basisscholen. De pilot wordt dan beëindigd.

Achtergrond

Hoewel gemeente en schoolbestuur beiden uitspreken dat ze streven naar toekomstbestendig onderwijs, is samenwerking in de praktijk niet vanzelfsprekend. Er moet tamelijk veel moeite worden gedaan om het project in gang te houden. Dat heeft te maken met de omvang van de gemeente, die bovendien een zware onderwijsagenda heeft. Een extra handicap is dat alle ambtenaren die bij het oorspronkelijke renovatieconcept betrokken waren inmiddels een andere functie hebben.

Het schoolbestuur is relatief klein en kent de grenzen van haar mogelijkheden. De terughoudendheid van het bestuur ten aanzien van de gemeente komt voort uit het verleden. Het bestuur is al jarenlang vergeefs bezig om de kwaliteit van het schoolgebouw te verbeteren. De gemeente werkt al drie jaar aan een nieuw IHP, dat in maart 2020 ter vaststelling wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. De Bisschop Bekkersschool heeft een hoge prioriteit in dit plan.

In dit project is voldoende kennis beschikbaar. Het schoolbestuur heeft een goede adviseur en ook bij de gemeente is veel inhoudelijke kennis aanwezig. Zij zijn uitstekend in staat om businesscases op te stellen en projecten financieel door te rekenen. Innovatief aanbesteden op basis van total cost of ownership is voor beide partijen wel behoorlijk nieuw.

Leerpunten

Uit het project blijkt dat een renovatie altijd eerst goed moet worden voorbereid. De aanvraag voor deelname als pilot aan het innovatieprogramma lijkt vanuit de gemeente tamelijk impulsief te zijn genomen, wellicht gedreven door enthousiasme voor het project WarmteStad. Aan de onderwijskundige ambities van het schoolbestuur werd nauwelijks aandacht besteed. Dat bleek toen Platform31 het schoolbestuur in de tweede helft van 2019 heeft geholpen om een Programma Van Eisen (PVE) op te stellen, als onderdeel van het doorrekenen van de innovatieve businesscases. Uit het PVE kwam duidelijk naar voren op welke punten in het oude gebouw de manco’s liggen en welke ambities het schoolbestuur heeft.

Groningen-KDS-Bisschop-Bekkers-Groningen