Zaltbommel-school-met-de-bijbel
School-met-de-bijbel-zuilichem-74

School met de Bijbel, Zaltbommel (afgerond)

Over de school

Naam: School met de Bijbel
Gemeente: Zaltbommel
Schoolbestuur: stichting Christelijk Onderwijs Bommelerwaard (SCOB)
Omvang: 100-110 leerlingen

Over het gebouw

Oppervlakte: 911m²
Aantal lokalen: 5
Bouwjaar: 1956, met uitbreidingen in 1991 en 2006

De school was al bezig met verduurzamen: in 2016 zijn zonnepanelen op het dak gelegd en is de verlichting vervangen door LED. . De cv-ketel en vloerafwerking moesten worden vervangen. Daarnaast was er asbest aanwezig in de vloer. Het was de wens deze als onderdeel van de verduurzaming van het gebouw te verwijderen.

Initiële ambitie: ENG en Frisse School Klasse B

Uitvoering: Aardgasvrij + Frisse School Klasse B; levensduurverlenging 20 jaar

Over de wijk

De School met de Bijbel ligt in het dorp Zuilichem, een buurt in de gemeente Zaltbommel met 1.260 inwoners gelegen aan de Waal. Het is de enige basisschool in het dorp. Zuilichem was bij de start nog niet bezig met verduurzaming, maar de gemeente is de laatste jaren actiever. Veel huizen hebben zonnepanelen. De school heeft naar eigen zeggen geen significante rol gespeeld in de warmtetransitie van het dorp.

Onderwijsvisie

De School met de Bijbel in Zuilichem is een Protestants Christelijke basisschool die inzet op professionaliteit, een prettige en veilige (leer-)omgeving, optimaal presteren en aandacht voor het welbevinden van leerlingen en personeel. De slogan van de school: Elk kind telt! Naast kennisoverdracht besteedt de school veel aandacht aan de culturele, creatieve en lichamelijke ontwikkeling van de leerlingen.

Waarom in dit project?

Het schoolbestuur is al langer bezig met duurzaamheid. Dat de cv-ketel aan vervanging toe was, creëerde extra momentum om de stap te zetten naar aardgasvrij.

Voor zowel het schoolbestuur als de gemeente was dit het eerste schoolgebouw dat van het aardgas afgaat. De ondersteuning en kennisdeling binnen het innovatieprogramma kwam goed van pas, want zowel het bestuur als de gemeente hadden vragen over de inrichting van het proces, samenwerking en financiering.

Aanpak en aanpassingen

De warmtevoorziening wordt geregeld met een innovatieve en zeer effectieve water-water-warmtepomp. Het systeem is een Spaanse uitvinding die slechts één gestimuleerde bron op 57 meter diepte nodig heeft voor de warmte- en koelvraag van een hele basisschool. Het betreft een gesloten systeem waarmee via een bronpomp zowel koude als warmte kan worden uitgewisseld. Een elektrische cv-ketel fungeert als back-upinstallatie. Dit om een eventuele koudepiek te kunnen opvangen. Daarnaast zijn de gevel en het dak aangepakt. Het aantal zonnepanelen is verdubbeld, waardoor het extra energieverbruik wordt opgevangen. Dankzij deze combinatie van maatregelen is het schoolgebouw energieneutraal. Er is een nieuw decentraal ventilatiesysteem geïnstalleerd, de verlichting en akoestiek zijn aangepast volgens Frisse Scholen Klasse B.

Looptijd

Het schoolbestuur en de gemeente hebben in 2018 samen een aanvraag ingediend voor het Innovatieprogramma Aardgasvrije en Frisse Basisscholen. Onder begeleiding van een procesbegeleider van het Innovatieprogramma is het project in 2019 gestart met de verkenning van scenario’s. In 2020 is gestart met de renovatie en verduurzamingsmaatregelen. Het schoolgebouw is in april 2021 opgeleverd en weer in gebruik genomen.

Ervaringen sinds oplevering

De installatie voor verwarmen, koelen en luchtverversing werkt naar verwachting goed. Soms, bij een snelle wisseling van buitentemperatuur is het systeem zo traag dat het dagen kan duren voordat de school op temperatuur is. Dit wordt opgevangen met de cv-ketel, door de gewenste temperatuur iets bij te stellen, maar vooral door zich warmer of minder warm te kleden. Een forse storing aan de bronpomp zorgde een koude wintermaand voor fors ongemak, echter niet tot serieuze klachten vanuit leerkrachten of ouders. De vraag wie voor de kosten opdraait onderstreept het belang van een goede garantie of prestatieafspraken. Misschien nog belangrijker: de school blijkt na het eerste jaar, over 2022, niet energieneutraal met een energietekort van bijna een kwart van het jaarverbruik. Dit vraagt komende tijd nog aandacht, en mogelijk extra zonnepanelen.

Unieke kenmerken en leerpunten

  • Project gestart vanuit initiatief schooldirecteur en schoolbestuur.
  • De gemeente heeft behoefte aan kennis en ervaring rondom verduurzamen van onder meer schoolgebouwen, er staan er heel wat in de wachtrij. Dertien van de negentien onderwijsgebouwen in de gemeente Zaltbommel is ouder dan 40 jaar.
  • De pilot leverde input voor de Regionale Energiestrategie Regio (RES) Rivierenland.
  • Mogelijkheden voor het gebruik van restwarmte uit kassen en samenwerking met de woningcorporatie en omringende woningen voor een lokale warmteoplossing zijn tevergeefs onderzocht.
  • Er is gekozen voor een innovatieve water-water-warmtepomp waarbij vanuit slechts één gestimuleerde bron aan de warmte- en koelvraag van een hele basisschool kan worden voldaan.
  • Enkele leerpunten: Een goede relatie tussen school en gemeente is en blijft belangrijk. Wees je als school bewust hoeveel ruimte een dergelijk systeem in het gebouw nodig heeft En ga uit van tegenvallers, zaken kunnen kapot gaan en dek je in door garantie en/of prestatieafspraken.